Kendi sözlerimizle kısa özetler; her birinin aslına bağlantı verilmiştir. Orijinal poster ve kartları blok yaptığınız yerde bulundurun ve farklılık varsa hastanenizin sürümünü izleyin.
YANLIŞ TARAF BLOĞU
Prep, Stop, Block (Hazırla, Dur, Blokla)
Ne zaman: Her blokta, her seferinde, iğne girmeden hemen önce.
- Hazırla. Gelişte WHO giriş kontrolü. Blok yapan kişi lokal anesteziği çeker ve etiketler, şırınga ile iğneyi bir tepsiye koyar; yardımcı bu tepsiyi blok yapanın erişemeyeceği yerde tutar. Ardından pozisyon, istenirse ön tarama, eldiven ve cilt hazırlığı. Yardımcı cerrahi taraf işaretinin görünür olmasını sağlar.
- Dur. Tüm hazırlık bittikten sonra, iğne girişinden hemen önce iki kişilik kontrol. Blok yapan: "Hazırlığımı tamamladım; bloktan önce duralım." Yardımcı: "Tamam, bloktan önce duralım." İkisi de tarafı işaretle karşılaştırır, yardımcı ayrıca onam formuyla kontrol eder. Uyanık bir hasta da tarafı doğrulayabilir.
- Blokla. Yardımcı tepsiyi ancak taraf doğrulandığında geri verir ve blok yapan hemen bloğu uygular. Herhangi bir gecikme, Hazırla adımından yeniden başlamak demektir.
Kaynak: Safe Anaesthesia Liaison Group ve Regional Anaesthesia UK, Prep Stop Block (ulusal protokol, 2022). Eğitim paketinin tamamı, posterler ve örnek SOP, SALG'den ücretsiz indirilebilir.
ACİL
Lokal anestezik sistemik toksisitesi (LAST)
Ne zaman: Enjeksiyon sırasında veya bir süre sonra ani bilinç değişikliği, ajitasyon, bilinç kaybı veya nöbet ya da aritmi ve kardiyovasküler kollaps.
- Herhangi bir infüzyon pompası dahil enjeksiyonu durdurun. Yardım çağırın, ekibi bilgilendirin; arrest arabasını ve lipid kurtarma setini isteyin.
- Hava yolu ve solunum: %100 oksijen, gerekirse hava yolunu güvenceye alın, hiperkarbiden kaçının (hafif hiperventilasyonu düşünün). IV erişimi doğrulayın.
- Nöbetler: küçük artan dozlarda benzodiazepin. Tiyopental veya propofol dikkatle. Nöbetler sürerse nöromüsküler blokajı düşünün.
- %20 lipid emülsiyonu (propofol yerine geçmez): 2–3 dakikada 1,5 mL/kg bolus (70 kg için yaklaşık 100 mL), ardından 15 mL/kg/saat infüzyon.
- Dolaşım düzelmezse veya kötüleşirse 5. ve 10. dakikada bolusu tekrarlayın. 5 dakikadan sonra gerekirse infüzyonu iki katına, 30 mL/kg/saate çıkarın. Toplam en fazla 12 mL/kg (70 kg için 840 mL).
- Kardiyak arrest: standart protokollere göre KPR ve lipid; ancak adrenalin 1 mikrogram/kg veya daha az (1 mg değil) ve vazopressin yok. İyileşme bir saatten uzun sürebilir; olanak varsa kardiyopulmoner baypası düşünün.
- Arrest yoksa: hipotansiyon ve aritmileri olağan şekilde tedavi edin ve lipidi düşünün.
- Sonrasında: monitörize bir alana güvenli transfer, pankreatit için günlük amilaz veya lipaz kontrolü ve olayı yerel ve ulusal düzeyde bildirin.
Kaynak: Association of Anaesthetists, Quick Reference Handbook kart 3-10, Lokal anestezik toksisitesi (v2, Haziran 2023). Creative Commons CC BY-NC-SA 4.0 lisansıyla paylaşılan QRH kartından, kaynak belirtilerek uyarlanmıştır. 2010 tarihli kart geri çekilmiştir: LAST kutunuzda 2023 kartını bulundurun.
İZLEM
Periferik sinir bloğu sonrası sinir hasarı
Ne zaman: Yeni uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük veya açıklanamayan ağrı ya da tek enjeksiyondan sonra 48 saatten uzun süren blok.
- Bloktan sonraki 48 saat içinde değerlendirin. Ameliyat öncesi muayeneyle karşılaştırın ve tablonun yaptığınız blokla uyumlu olup olmadığını sorgulayın.
- Anestezi, cerrahi ve tıbbi kayıtları ve ameliyat öncesi semptomları belgeleyin. Tüm sinirleri, cilt rengini, şişliği ve nabızları muayene edin. Cerrahi ve anestezi uzmanlarını bilgilendirin.
- Motor güçsüzlük, kötüleşen semptomlar veya ağrılı bir defisit varsa acil: aynı gün kıdemli cerrahi veya nöroloji desteği alın. Kompartman sendromunu, hematom veya pansuman basısını düşünün ve acil ultrason veya MR'ı değerlendirin. Dekompresyon gerekebilir.
- Acil değil (duyusal, stabil): sıkı bandajları gevşetin veya alçıyı açın, uzvu koruyun, hastayı rahatlatın ve ağrı tedavisini gözden geçirin. Allodini veya KBAS bulguları varsa ağrı ekibini erken dahil edin. 2–4 hafta içinde yeniden değerlendirin.
- İzlemde hâlâ varsa: sinir iletim çalışmaları ve EMG, görüntüleme ve nöroloji ya da periferik sinir hasarı birimine sevk.
Kaynak: Regional Anaesthesia UK ve British Orthopaedic Association, periferik sinir bloğu sonrası nörolojik semptomlar algoritması (2021). RA-UK/BOA algoritmasının sadeleştirilmiş özeti. Bölümünüzde orijinal akış şemasını kullanın.
ACİL
Yüksek veya total spinal blok
Ne zaman: Spinal, epidural veya nöroaksa yakın bir bloktan (interskalen, paravertebral, lomber pleksus) sonra: yükselen uyuşma, kolda güçsüzlük, nefes almada veya konuşmada güçlük, hipotansiyon, bradikardi, bilinç kaybı.
- Her türlü enjeksiyonu veya infüzyonu durdurun. Yardım çağırın. Hasta uyanıksa neler olduğunu anlatın.
- Oksijen verin ve solunumu destekleyin. Solunum veya bilinç bozulursa entübe edip ventile edin; hasta farkında olabileceği için entübasyondan sonra sedasyon veya anestezi verin.
- Dolaşım: hipotansiyon için IV sıvı ve vazopressör; bradikardi için atropin veya glikopironyum; ağırsa erken adrenalin. Gebelikte uterusu sola itin.
- Kardiyak arrest: standart yaşam desteği. Lokal anestezik toksisitesi olasıysa LAST protokolünü izleyin.
- Blok geçene kadar hastayı ventile edin ve destekleyin; ardından olanları açıklayın, belgeleyin ve bildirin.
Standart uygulamanın Nerve Blocks özeti (tek bir ulusal protokol yoktur). Varsa hastanenizin protokolünü kullanın.
ZAMAN KRİTİK
Epidural hematom veya apse: uyarı işaretleri
Ne zaman: Epidurali olan veya nöroaksiyel blok yapılmış her hasta, özellikle antitrombotik ilaç alanlar.
- Uyarı işaretleri: yeni veya artan sırt ağrısı ya da hassasiyet, beklenenden yoğun veya kötüleşen bacak güçsüzlüğü, yayılan ya da geçmeyen uyuşma, yeni mesane veya bağırsak sorunları, sırt ağrısıyla birlikte ateş.
- Epidural infüzyonu durdurun ve motor bloğu düzenli olarak yeniden değerlendirin.
- İnfüzyon durdurulduktan sonra blok beklendiği gibi azalmaya başlamazsa veya herhangi bir güçsüzlük kötüleşiyorsa acil durum olarak ele alın: gecikmeden acil kıdemli değerlendirme ve MR.
- MR bası gösterirse hemen omurga cerrahlarını arayın. Sonuç, omuriliğin ne kadar hızlı dekomprese edildiğine bağlıdır.
- Antitrombotik ilaçların zamanlamasını kontrol edin (aşağıdaki tabloya bakın) ve bir plan üzerinde anlaşılana kadar kateteri çekmeyin veya sonraki dozu vermeyin.
Kaynak: İngiltere Üçüncü Ulusal Denetim Projesi'ne (NAP3) dayanan standart uygulamanın Nerve Blocks özeti. Hastanenizin epidural izlem ve eskalasyon politikasını izleyin.